Chi bộ là “nền tảng”, “hạt nhân” của Đảng, nơi tuyên truyền, giáo dục quần chúng, là cầu nối giữa Đảng với quần chúng, nơi vận động và tổ chức quần chúng thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, nơi phản ánh những ý kiến, kinh nghiệm và nguyện vọng của đảng viên và quần chúng kịp thời lên cấp trên. Đặc biệt với nhiệm vụ then chốt là công tác xây dựng Đảng, chi bộ còn là nơi trực tiếp quản lý đảng viên, giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, phẩm chất, năng lực công tác của đảng viên, là nơi kết nạp, sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ đảng viên cho Đảng…

Sinh hoạt chi bộ chính là hoạt động thường xuyên, cũng như đột xuất của tổ chức đảng để tổ chức đảng thực hiện chức năng hạt nhân chính trị lãnh đạo, ở đó tổ chức đảng đánh giá, kiểm điểm, tự phê bình và phê bình với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình và của mỗi đảng viên; đồng thời cũng là nơi để phát huy tính chủ động, sáng tạo của đảng viên trong đề xuất các chủ trương, giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Bên cạnh đó, từ sinh hoạt chi bộ, những nhân tố mới để làm trẻ hóa, tăng cường sức mạnh cho Đảng được phát hiện, bồi dưỡng và giúp đỡ.

Nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của sinh hoạt chi bộ, trong thời gian qua các cấp ủy, tổ chức đảng đã tổ chức quán triệt, triển khai, tổ chức thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 của Ban Bí thư Trung ương, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW ngày 28/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Thành ủy, Ban Tổ chức Thành ủy, của Đảng ủy về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới đến cán bộ, đảng viên; duy trì sinh hoạt chi bộ thống nhất theo Kết luận số 78-KL/TW, ngày 28 tháng 7 năm 2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; công tác chuẩn bị nội dung, điều hành của chi ủy, bí thư chi bộ từng bước có chuyển biến tích cực; việc phân công nhiệm vụ cho đảng viên được chú trọng, việc quản lý đảng viên được quan tâm; Tổ công tác phụ trách chi bộ đã dự và thực hiện việc đánh giá kết quả sinh hoạt chi bộ…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thì việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ còn những hạn chế, đó là: Một số cấp ủy chi bộ và đảng viên nhận thức chưa đầy đủ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; việc chuẩn bị nội dung của cấp ủy chi bộ cho sinh hoạt định kỳ và chuyên đề ở một số chi bộ còn sơ sài; lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên đề còn lúng túng; công tác điều hành sinh hoạt chi bộ chưa khoa học, chưa đúng với Hướng dẫn 42 của Ban Tổ chức Trung ương; việc đánh giá kết quả sinh hoạt chi bộ của Tổ công tác dự sinh hoạt chi bộ chưa được quan tâm đúng mức…

Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên là do công tác quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương, của Thành ủy, Hướng dẫn của Ban Tổ chức Thành ủy đến đảng viên chưa sâu, chưa kỹ, chưa nhấn mạnh những nội dung mới, nội dung cơ bản, cốt lõi; một số đồng chí cấp ủy viên, bí thư chi bộ còn nặng về chủ nghĩa kinh nghiệm trong điều hành các hội nghị cấp ủy, chi bộ, chưa dành thời gian thích đáng để nghiên cứu, bổ sung những kỹ năng, kiến thức mới trong công tác lãnh đạo, điều hành; công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác xây dựng đảng sau vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chưa được quan tâm đúng mức…

Từ thực tiễn đó, để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cần triển khai thực hiện tốt một số giải pháp cụ thể sau:

Thứ nhất, tiếp tục làm tốt công tác quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương để tiếp tục nâng cao nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Quán triệt cần phải tiến hành thường xuyên, nhấn mạnh những nội dung cơ bản, cốt lõi, làm rõ tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ theo tinh thần Chỉ thị 50 của Ban Bí thư Trung ương. Gắn trách nhiệm của Tổ công tác Đảng ủy phụ trách chi bộ, lãnh đạo chi bộ với việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Định kỳ Tổ công tác phải báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy và đánh giá việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, để kịp thời chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế, tồn tại trong thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương.

Thứ hai, các chi bộ phải duy trì nền nếp chế độ sinh hoạt chi bộ (theo thời gian đăng ký với Đảng ủy). Tổ công tác của Đảng ủy phải thường xuyên dự, theo dõi, hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể, cũng như chỉ đạo giải quyết các ý kiến, kiến nghị của tổ chức đảng, đảng viên, không để việc giải quyết các ý kiến, kiến nghị tồn đọng, gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên; đồng thời định kỳ báo cáo, đề xuất  Ban Thường vụ Đảng ủy những nội dung liên quan để kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết ngay từ cơ sở không để kéo dài. Bên cạnh đó, Thường trực Đảng ủy cũng thường xuyên xếp lịch để dự sinh hoạt chi bộ tại các loại hình để động viên, nắm bắt tình hình cơ sở, chỉ đạo, định hướng những nội dung lớn để các chi bộ nắm, triển khai thực hiện một cách hiệu quả.

Thứ ba, chuẩn bị chu đáo nội dung và đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ. Đây là nội dung khó, bởi thực tế với mỗi loại hình tổ chức đảng thì có chức năng, nhiệm vụ riêng. Đổi mới không thể tách rời chức năng, nhiệm vụ của tổ chức đảng. Do đó việc đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ cần được hiểu là đổi mới từ công tác chuẩn bị nội dung; đổi mới trong công tác chỉ đạo, điều hành; đổi mới trong việc đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết; đổi mới trong ra nghị quyết và kiểm điểm việc thực hiện nghị quyết; đồng thời chi bộ cần lựa chọn các vấn đề để xây dựng và ban hành các nghị quyết chuyên đề nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra hiện nay phù hợp với từng chi bộ.

         Thứ tư, tổ chức cuộc họp chi bộ phải đúng trình tự, quy trình theo Hướng dẫn 42 của Ban Tổ chức Trung ương. Cuộc họp chi bộ ngoài trình tự theo hướng dẫn, chủ trì cuộc họp chi bộ cần linh hoạt lồng ghép các nội dung để cuộc họp sinh động, hiệu quả hơn, như: kể mẫu chuyện về Bác, thông tin tình hình trong nước, quốc tế, của địa phương, quán triệt các văn bản mới... Trong sinh hoạt chi bộ phải phân công phân nhiệm rõ ràng, Bí thư chi bộ không một mình làm hết các nội dung; một vấn đề quan trọng trong cuộc họp là thảo luận các nội dung liên quan, do vậy, Bí thư chi bộ hoặc chi ủy phải chuẩn bị kỹ, hội ý trước để đưa ra cuộc họp để thảo luận, gợi ý thảo luận phải trọng tâm, trọng điểm; kết luận cuộc họp một cách khoa học, cụ thể, không kết luận chung chung khó hiểu khó triển khai thực hiện; ngoài ra, việc phân công nhiệm vụ cho đảng viên phải rõ ràng, đảm bảo 6 rõ.

Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong sinh hoạt chi bộ. Hiện nay ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào các lĩnh vực công tác, trong đó có sinh hoạt chi bộ đang là xu thế tất yếu. Thách thức đối với các cấp ủy, bí thư chi bộ, nhất là chi bộ nông thôn là làm sao để ứng dụng được các thành tựu khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các mạng xã hội vào việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Việc ứng dụng chuyển đổi số và các mạng xã hội sẽ giúp cho đồng chí Bí thư chi bộ, Chi ủy dễ dàng thông báo lịch sinh hoạt chi bộ, gửi các tài liệu tuyên truyền, báo cáo kết quả thực hiện nghị quyết tháng của chi bộ, dự thảo nghị quyết chi bộ, gợi ý thảo luận… Để các đồng chí Bí thư chi bộ, chi ủy thực hiện tốt được việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số thì bên cạnh việc bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng chuyển đổi số, thì UBND xã cần khẩn trương trang bị cho các thôn máy tính kết nối mạng, máy in (theo chỉ đạo, thống nhất của Ban Thường vụ Đảng ủy)… Đồng thời các chi bộ cần khai thác và phát huy hiệu quả ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử.

Thứ sáu, quan tâm tập huấn nâng cao trình độ kỹ năng cho đội ngũ cấp ủy các cấp, bí thư chi bộ. Các cơ quan tham mưu giúp việc của Đảng ủy khẩn trương tổ chưc tập huấn cho các chi bộ. Việc tập huấn cần phải đi vào thực tiễn, theo hướng cầm tay chỉ việc, tránh tập huấn các nội dung lý luận chung chung, mà cần đi sâu vào những vấn đề mà đội ngũ cấp ủy viên, chi ủy chi bộ đang yếu, đang cần như việc phân công cấp ủy chủ trì, chuẩn bị nội dung cuộc họp thường kỳ, cuộc họp chuyên đề, điều hành một buổi họp chi ủy, bí thư chi bộ, gợi ý thảo luận, kết luận cuộc họp, ra nghị quyết...làm sao để đồng chí bí thư chi bộ phân công cụ thể các nội dung trong sinh hoạt cho các đồng chí cấp ủy viên chứ thực tế hiện nay một số nơi đồng chí bí thư chi bộ độc diễn từ đầu đến cuối...

Thứ bảy, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành chế độ sinh hoạt chi bộ. Ban Thường vụ Đảng ủy, các cơ quan tham mưu giúp việc Đảng ủy định kỳ và đột xuất kiểm tra, giám sát với tổ chức đảng cấp dưới về thực hiện chế độ sinh hoạt chi bộ và cấp ủy viên phụ trách về việc dự sinh hoạt chi bộ, kịp thời uốn nắn, nhắc nhở các tồn tại, hạn chế, kịp thời biểu dương những cách làm hay, mô hình sáng tạo trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Đồng thời hằng năm ngoài việc khen thưởng tổ chức cơ sở đảng thì cần khen thưởng các Tổ công tác của Đảng ủy phụ trách các chi bộ để động viên, bên cạnh đó phải phê bình thẳng thắn các Tổ không hoàn thành nhiệm vụ, gắn với đánh giá, xếp loại cán bộ công chức cuối năm.

Sinh hoạt chi bộ là một trong những hình thức hoạt động thuộc nguyên tắc tổ chức được quy định cụ thể trong Điều lệ Đảng và là biện pháp quan trọng xây dựng, củng cố chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, thể hiện vai trò hạt nhân chính trị và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương, Hướng dẫn 42-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới tiếp tục khẳng định vai trò và tính cấp bách trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Điều đó đòi hỏi chi ủy, tổ chức đảng, nhất là Bí thư chi bộ phải quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo đội ngũ cán bộ, đảng viên, phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, có như vậy mới phát huy được vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp như hiện nay.

Nguyễn Minh Xinh – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy